بهاء الدوله رازى ( بهاء الدين بن مير قوام الدين )
541
خلاصة التجارب ( طبع قديم )
و بيكبار از جاى برجهد چند نوبت چنين كند انگاه قاقله و لعاب تخم كتان با روغن بادام يا با شيرهء كنجد يا با پيه بط و مرغ يا با روغن بنفشه آميخته پيوسته بر فم رحم وى مىمالد و در رحم مىچكانند و در حين آمدن روز ولادت مىفرمانند تا نفس نيكو به خود فراگيرد و بر پايهاى خود زور كند و مثل اين مسئلها چون بايامها متعلق است و تجارب ايشان درينباب بسيار است و خوب مىدانند در مسئله خوض كردن مناسب مىنمايد ليكن آنچه منفعت آن را درين امر نيكو يافتهاند و چهار درم پوست خيار شنبر مسحون در طبيخ مركبه يا در جلاب دادن به آب و همچنين خوردن حسوهاى پرحلبه با روغن مرغ و بادام و برگ پيرگ و خطمى و آشاميدن حلتيت و جندبيدستر و دارچينى و مشكطراشيع هريك اندر مطبوخى مناسب و لغزاننده بغايت نافع بود و من چندان را فرمودم مقدار تك باقلا بزرگ مرمكى با نصف آن زعفران سوده در طبخ حلبه خوردند و به زودى خلاص شدند بيان معجونى مجرب بسى از اطبا بگيرند جندبيدستر و ميعه و هريك مثقال و بمساوات دارچينى و ابهل نيم مثقال و جمله را كوفته و بعسل سرشته بخورانند و در آب گرم و يا در عسل يا در شراب كهنه فاتر كرده عطسه آوردن و بمعطسات بسى نافع بود و به خود چشم ماهى و زبل كبوتر و سنگ پست و سم خر و اسپ و موى سر در زير او فائده دهد و گفتهاند كه گرفتن مقناطيس در دست چپ و بستن زير ران راست و اصيطرك افريقى هم بر ران فائده عظيم دارد و درد را نيز كم مىسازد بخاصيت و گفتهاند كه طريق احتياط نيكو درين باب اينست كه چون ابتداى آثار وضع دريافتند فى الحال بحمام رود و در حمام مكث نيكو كند و لعابها و روغنهاى بسيار آنجا نيز به كار دارد چنانچه مذكور شد و آب گرم بسيار بريزد و اسافل خود را نرم و گرم دارد در محلى كه هواى آن بگرمى مائل بود به وضع اشتغال كند و خود را از بول و براز خالى كند قبل از غلبهء درد و اگر قبض باشد در حمام بحقنه نرم شكم را فرود آورد و شورباى چرب و نرم به زور بخورد و از آب سرد و سرديها و ترشيها در آن حين حذر كند و بر درد صبر نمايد و فرياد تا ممكن بود نكند و باقى اعمال كه سابقا گفته شد مىكنند ما دام كه او را از روز مقرر خود و آمدن فرزند نباشد او را تكليف زور كردن نكنند و اگر عسر او را از جهت خوف اوست